محمدعلی همایون کاتوزیان که در ایران با نام همایون کاتوزیان و در خارج از ایران با کوته‌نوشت نام هما کاتوزیان نیز شناخته می‌شود، اقتصاددان، تاریخ‌نگار، پژوهشگر علوم سیاسی و منتقد ادبی ایرانی است. زمینهٔ تحقیق مورد علاقهٔ او مسائل مربوط به ایران معاصر است. تحصیلات رسمی دانشگاهی کاتوزیان در اقتصاد و جامعه‌شناسی است. او به‌طور همزمان مطالعاتش را در زمینهٔ تاریخ و ادبیات ایران تا سطح پیشرفتهٔ آکادمیک ادامه داده است و تا سال ۲۰۱۱، بیش از هفت کتاب از او در زمینهٔ تاریخ و ادبیات ایران به زبان انگلیسی به چاپ رسیده است.
همایون کاتوزیان در تهران به دنیا آمد و پس از فراغت از تحصیل در دبیرستان البرز و گذراندن یک سال در دانشگاه تهران، برای خواندن رشتهٔ اقتصاد به انگلستان رفت. او در سال ۱۹۶۷ لیسانس خود را از دانشگاه بیرمنگام دریافت کرد. در سال ۱۹۶۸ فوق لیسانس را از دانشگاه لندن و در سال ۱۹۸۴ دکترایش را از دانشگاه کنت در کانتربری گرفت. در سال‌های بین ۱۹۶۸ تا ۱۹۸۶ در انگلستان، ایران، کانادا و ایالات متحده به تدریس اقتصاد پرداخت. او در حال حاضر پژوهشگر پسا‌دکترا در کالج سنت آنتونی، و عضو هیئت علمی مؤسسه شرق‌شناسی دانشگاه آکسفورد است. کاتوزیان یک پسر و یک دختر دارد که هر دو در شهر آکسفورد زندگی می‌کنند.