Léargas atá sa saothar seo ar phobal i ndeisceart Chonamara sa naoú haois déag – cé dar díobh iad, cé as ar tháinig siad agus cé leis a raibh siad ag íoc cíosa. Ina theannta sin féachtar ar an gcaoi ar shaothraigh siad ar muir is ar tír agus ar an gcaoi ar athraigh a dteacht isteach le himeacht ama. Féachtar ar na himeachtaí agus ar na fórsaí, ar a leas nó a n-aimhleas, a bhí ag brú isteach orthu. Pobal teann neamhspleách a bhí iontu a chaith déanamh dóibh féin cuid mhaith ach a tháinig slán ainneoin na hanacra. Ba é breith oifigeach stáit amháin fúthu ag deireadh an chéid: ‘bright countenances, fine physique, and respectable appearance . . . intellectually and physically a superior race, infinitely capable’.

I dTír an Fhia i gConamara a rugadh is a tógadh Áine Ní Chonghaile. Chaith sí seal ag teagasc agus tréimhse fhada den tsaol ag plé leis an aistriúchán. Chothaigh tógáil is scolaíocht a suim sa stair. As an bpobal is ábhar don saothar seo a fáisceadh is a múnlaíodh í.