Pamięć - brzemię i uwolnienie. Niemcy wobec nazistowskiej przeszłości (1945-2010) stanowi próbę prześledzenia dróg i bezdroży niemieckich zmagań z nazistowską przeszłością. Głównym zamiarem, który wiedzie autorkę przez gąszcz aktorów, tematów, instytucji, wydarzeń i zjawisk, jest refleksja nad przyczynami, z powodu których niemiecki rozrachunek z przeszłością okazał się procesem pełnym sprzeczności, drogą wyboistą, najeżoną minami o charakterze politycznym, intelektualnym i moralnym. Towarzyszy mu pytanie o specyfikę zbiorowej pamięci Niemców w kontekście bezradności i kondycji moralnej człowieka, broniącego siebie i swego narodu w obliczu niewyobrażalnego zła.

Dialog z przeszłością, nie tylko Niemców, pozostaje kwestią otwartą. Każda generacja wnosi doń swoje problemy i wątpliwości, szuka własnych dróg godzenia się z historią. Od przyszłych pokoleń, ich dojrzałości i odwagi zależeć będzie, czy pamięć narodowego socjalizmu pozostanie brzemieniem, czy stanie się wyzwoleniem.
(fragment Wprowadzenia)

Anna Wolff-Powęska jest historykiem i politologiem. Od 1969 do 2007 r. związana była z Instytutem Zachodnim w Poznaniu, którym kierowała w latach 1990-2004. Inicjuje i realizuje projekty związane z uwikłaniem grup etnicznych i narodów w machinę totalitarnej polityki, ich mentalnym rozrachunkiem z przeszłością, kulturą polityczną w fazie transformacji, sąsiedztwem polsko-niemieckim w kontekście dziejów myśli i filozofii politycznej w Europie. Jest profesorem na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.